W lutym 2026 roku Google, Xcel Energy i startup Form Energy ogłosili umowę, która może zmienić reguły gry w długoterminowym magazynowaniu energii. Projekt zakłada instalację 300 MW / 30 GWh systemu baterii żelazno-powietrznych (iron-air) w Pine Island w Minnesocie – to największy magazyn pod względem pojemności energetycznej ogłoszony do tej pory na świecie. Baterie mają zapewniać rozładunek przez 100 godzin, wspierając nowe centrum danych Google zasilane w 100% czystą energią (1,6 GW nowych OZE: wiatr + solar).
To nie jest kolejny litowo-jonowy projekt – iron-air Form Energy to technologia multiday LDES (Long-Duration Energy Storage), która przechowuje energię taniej i bezpieczniej niż dotychczas stosowane baterie.
Technologia iron-air – dlaczego to rewolucja?
Baterie Form Energy działają na prostej reakcji: żelazo + powietrze + woda → rdza (ładowanie), a potem odwrotnie (rozładowanie). Surowce są tanie i obfite (żelazo to jeden z najtańszych metali), brak ryzyka pożaru (jak w lit-ion), a koszt magazynowania energii to ok. 1/10 ceny litowo-jonowych systemów. Efektywność round-trip to 50–70% (niższa niż 90% w Li-ion), ale przy 100 godzinach rozładunku to nie problem – kluczowa jest długość, nie efektywność.Projekt w Minnesocie to drugi duży deployment Form w stanie (pierwszy 1,5 MW/150 MWh dla Great River Energy w 2025). Baterie powstaną w fabryce Form w Weirton (Wirginia Zachodnia) – produkcja komercyjna ruszyła, cel: 500 MW/rok do 2028.
Dlaczego Google to robi?
Data centery AI zużywają gigawaty mocy 24h na dobę przez 7 dni w tygoniu. LDES rozwiązuje problem zmienności OZE na skalę dni. Projekt obejmuje 1,4 GW wiatru + 200 MW solaru + 30 GWh storage – to blueprint dla hyperscalerów.
Implikacje globalne i dla Polski
W USA LDES rośnie lawinowo – DOE i IRA wspierają projekty >10 h. W Chinach podobne systemy (10 h+) kończą erę gazu ziemnego w peakach.
W Polsce:
- PSE planuje 10 GW BESS do 2030, ale głównie lit-ion (4 h).
- Projekt PGE w Żarnowcu (981 MWh lit-ion) to krok, ale multiday LDES mógłby lepiej stabilizować sieć przy 50% OZE w miksie.
- Data Center w PL – serwerownie w Polsce dynamicznie się rozwijają – podobne umowy takie jak tolling/LDES mogłyby wejść do aukcji mocy.
Iron-air móglby też stanowic ciekawy produkt do produkcji i rozwoju w Polsce.
Prognoza: Do 2030 LDES globalnie osiągnie 1 TWh pojemności – Polska mogłaby skorzystać, jeśli regulacje (np. Rynek Mocy) zaczną nagradzać długoterminowe usługi.
Podsumowanie
Projekt Google/Form Energy to sygnał: iż baterii o krótkim czasie przechowywania będzie się zmniejszał. Multiday LDES staje się koniecznością dla stabilnej, zielonej sieci i AI. W Polsce czekamy na pierwsze pilotaże – kto pierwszy wdroży iron-air lub sodowe LDES, ten zyska przewagę.
