Od upadku Northvolta do hubu przemysłowego przyszłości – Amerykański Lyten stawia na Gdańsk.

Amerykańska firma przejęła upadły zakład Northvolta i w ekspresowym tempie uruchomiła produkcję. W Gdańsku ma powstać centrum sztucznej inteligencji, a w perspektywie kilku lat – fabryka ogniw nowej generacji, uniezależniona od Chin. To jedna z największych inwestycji w polskiej energetyce od lat, ale większość ludzi wciąż o niej nie słyszała.

Gdy Northvolt w 2024 roku ogłosił bankructwo, wielu ekspertów uznało to za cios dla ambicji Europy w budowie niezależnego łańcucha dostaw baterii. Upadek miał być dowodem, że z Europą nie da się konkurować z Chinami. Ale wtedy do gry wszedł Lyten – amerykański start-up z Doliny Krzemowej, który postanowił nie tylko przejąć aktywa, ale zbudować na nich coś zupełnie nowego.

Lyten przejął aktywa Northvolta w Szwecji, Polsce i Niemczech w transakcji opiewającej na blisko 5 mld USD . W Polsce przejęto fabrykę systemów magazynowania energii (BESS) w Gdańsku, przemianowaną na Lyten Dwa. Dziś zakład ma moce produkcyjne 6 GWh rocznie z perspektywą rozbudowy do 12 GWh i jest największym tego typu zakładem w Europie . Pracuje w nim wyspecjalizowana kadra, a produkcja opiera się na zaawansowanej automatyce robotycznej.

25 tys. metrów kwadratowych – największy producent BESS w Europie

Obiekt, który Lyten przejął po Northvolcie, to 25 tysięcy metrów kwadratowych nowoczesnej hali produkcyjnej i centrum badawczo-rozwojowego. Fabryka została otwarta w 2023 roku, ale dopiero pod nowym zarządem osiągnęła pełnię możliwości. Linie produkcyjne są w stanie wytwarzać 6 GWh systemów magazynowania energii rocznie, a powierzchnia zakładu pozwala na podwojenie tej mocy do 12 GWh .

Głównym produktem gdańskiej fabryki jest Voltpack Mobile System (VMS) – modułowy, skalowalny system zarządzania energią. VMS jest pre‑zintegrowany z oprogramowaniem AI, potrafi przełączać się między różnymi źródłami energii (słońce, wiatr, generator, sieć) z czasem reakcji rzędu milisekund i zapewnia stabilne zasilanie w każdej sytuacji . Systemy te trafiają do firm i operatorów sieci w całej Europie.

Model industrial hub – produkcja i AI pod jednym dachem

Lyten nie jest jednak zwykłym producentem baterii. Firma wdraża model industrial hub – łączy w jednym miejscu fabrykę magazynów energii z centrum danych AI i produkcją zaawansowanych materiałów .

Model został przetestowany w Szwecji. Na terenie dawnej gigafabryki Northvolt Ett w Skellefteå Lyten uruchomił pierwszy hub, w którym baterie produkuje się obok kampusu centrów danych o docelowej mocy 1 GW (budowanego przez EdgeConneX) . Pełna skala tego projektu ma przyciągnąć ponad 10 mld USD dodatkowych inwestycji i uczynić z regionu jedno z największych centrów danych w Europie .

Ten sam model Lyten zamierza wdrożyć w Gdańsku . 20 marca 2026 roku firma zorganizowała w zakładzie Lyten Dwa ceremonię powitalną, na której gościli m.in. minister finansów Andrzej Domański, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk oraz wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak . W tym roku Lyten przeprowadzi studium wykonalności, które określi pełen zakres rozwoju polskiego hubu – od zapotrzebowania na energię, przez partnerstwa publiczno-prywatne, po konkretne linie produkcyjne .

Dlaczego produkcja + centrum danych to geniusz logistyki?

Robert Chryc-Gawrychowski, dyrektor generalny Lyten Poland, tłumaczy tę strategię wprost:

„Produkcja tworzy potrzebne miejsca pracy, ale wymaga znacznych nakładów kapitałowych. Centra danych AI wnoszą ogromne inwestycje i kapitał, ale nie generują znaczącego wzrostu zatrudnienia. Łącząc te dwa elementy w naszych hubach przemysłowych, oferujemy korzyści obu światów i jednocześnie zabezpieczamy lokalną gospodarkę na przyszłość, podczas gdy AI kontynuuje swoją disruptywną ekspansję” .

Innymi słowy: fabryka baterii daje miejsca pracy i stabilność, centrum danych AI przynosi ogromny kapitał i przyciąga dalszych inwestorów. Razem tworzą ekosystem, który zabezpiecza region na dekady.

Dan Cook, CEO i współzałożyciel Lyten, dodał:

„Wchodzimy w nową erę rozwoju infrastruktury, aby sprostać wieloletniemu wzrostowi zapotrzebowania na energię, centra danych AI i wydatki na obronność. Wierzymy, że Polska ma odpowiedni talent, infrastrukturę i apetyt na partnerstwa publiczno-prywatne, aby Lyten Industrial Hub mógł prosperować w Gdańsku” .

Rewolucja technologiczna: ogniwa litowo-siarkowe (Li-S)

Trzecim, najbardziej ambitnym elementem strategii Lyten jest przejście na autorską technologię ogniw litowo-siarkowych (Li-S). Firma rozwija tę technologię od lat, a przejęcie Northvolta dało jej dostęp do Europejskiego laboratorium badawczo-rozwojowego w Västerås oraz – przede wszystkim – skalę produkcyjną, której wcześniej brakowało .

Co dają ogniwa Li-S w porównaniu do klasycznych litowo-jonowych (Li-Ion)?

• Brak krytycznych surowców – Li-S nie wymaga niklu, kobaltu, grafitu ani manganu. To eliminuje zależność od Chin, które kontrolują przetwarzanie tych materiałów .
• Niższa waga, wyższa gęstość energii – według Lytena, ogniwa Li-S osiągają obecnie około 30% wyższą gęstość energii niż konwencjonalne baterie niklowo-manganowo-kobaltowe (NMC) i mniej więcej dwukrotnie wyższą niż ogniwa litowo-żelazowo-fosforanowe (LFP) .
• Lokalny łańcuch dostaw – siarka jest tania i powszechnie dostępna (jako produkt uboczny rafinacji ropy naftowej i gazu ziemnego) .
• Mniejsze ryzyko pożaru – ogniwa Li-S charakteryzują się stabilniejszą termiką niż konwencjonalne Li-Ion.

Technologia ma jednak też swoje ograniczenia. Ogniwa Li-S oferują na razie niższą liczbę cykli ładowania niż dojrzałe Li-Ion. Dlatego Lyten nie wrzuca Li-S do masowej produkcji od razu. W Szwecji najpierw uruchamia linie do produkcji sprawdzonych ogniw litowo-jonowych (NMC), które dostarczać będzie do swojej fabryki BESS w Gdańsku już w drugiej połowie 2026 roku . Z czasem, wraz z udoskonalaniem technologii Li-S, planuje przestawiać kolejne linie produkcyjne na nową chemię.

Polska, Szwecja i Niemcy – europejski trójkąt Lytena

Lyten nie ogranicza się do Polski i Szwecji. Firma prowadzi również zaawansowane rozmowy dotyczące przejęcia upadłej fabryki Northvolta w Heide w Niemczech . Jeśli transakcja dojdzie do skutku, Niemcy staną się trzecim, obok Polski i Szwecji, filarem europejskiej strategii Lytena, tworząc spójny łańcuch dostaw: ogniwa w Szwecji i Niemczech, montaż BESS w Polsce, data center w każdym z tych krajów.

Co to oznacza dla Polski?

Dla polskiego rynku magazynowania energii to zestaw bardzo konkretnych korzyści.

Po pierwsze, Gdańsk staje się jednym z kluczowych hubów produkcyjnych BESS w Europie. Nie wirtualnym – rzeczywistym, z fabryką o mocy 6 GWh i perspektywą podwojenia.

Po drugie, pojawia się nowy, atrakcyjny element ekosystemu – centrum danych AI. W połączeniu z magazynami energii może ono stanowić unikalną w skali Europy infrastrukturę, przyciągającą kolejnych inwestorów.

Po trzecie, Polska staje się częścią strategii uniezależnienia europejskiego łańcucha dostaw baterii od Chin. Li-S to jeszcze nie jutro – ale Lyten wyraźnie dąży do tego, by produkcja ogniw nowej generacji w Polsce stała się faktem, a nie tylko obietnicą.

O tym, czy tak się stanie, przekonamy się pod koniec 2026 roku, po zakończeniu studium wykonalności. Na razie jedno jest pewne: amerykański inwestor z odwagą i kapitałem postawił na Polskę.

Artykuł powstał na podstawie oficjalnych komunikatów prasowych Lytena z marca 2026 roku, doniesień Business Wire, Finimize, Norran, Luxembourg Times oraz materiałów z konferencji prasowej w Gdańsku z udziałem ministra Andrzeja Domańskiego i marszałka Mieczysława Struka.