Administracja prezydenta Donalda Trumpa ogłosiła ponad 2 mld dolarów pożyczek i inwestycji kapitałowych dla firm produkujących baterie oraz minerały krytyczne, wraz z dodatkowymi 180 mln dolarów na programy edukacyjne dla przyszłych pracowników sektora górniczego. Największym beneficjentem jest producent anod baterii litowo-jonowych Sila Nanotechnologies, który otrzyma warunkową pożyczkę o wartości 1,4 mld dolarów od Departamentu Wojny.
Cztery umowy, jeden cel: uniezależnienie od Chin
Decyzje ogłoszono 7 sierpnia podczas okrągłego stołu z udziałem ponad 200 przedstawicieli branży górniczej, inwestorów i polityków, zorganizowanego w Departamencie Stanu. Prezydent Trump mówił o odbudowie pozycji Stanów Zjednoczonych jako globalnego dostawcy surowców strategicznych i podkreślił, że materiały te mają być wydobywane, przetwarzane i produkowane na terenie USA.
Największa pozycja – warunkowa pożyczka Biura Kapitału Strategicznego Departamentu Wojny dla Sila Nanotechnologies – ma sfinansować rozbudowę produkcji anod krzemowo-węglowych w zakładzie spółki w Moses Lake w stanie Waszyngton oraz budowę nowej fabryki ogniw litowo-jonowych. Sila, założona w 2011 roku przez byłego inżyniera Tesli Gene’a Berdichevsky’ego, pozyskała dotąd ponad 1 mld dolarów od inwestorów, w tym od T. Rowe Price. Zgodnie z komunikatem administracji, produkowane materiały mają trafiać m.in. do systemów satelitarnych, dronów oraz amunicji.
Pozostałe trzy umowy są znacznie mniejsze, ale dotyczą równie newralgicznych ogniw łańcucha dostaw. Australijska spółka Sunrise Energy Metals otrzyma 400 mln dolarów pożyczki na rozwój wydobycia skandu w projekcie Syerston w Nowej Południowej Walii, opisywanym przez firmę jako największe i najbogatsze złoże tego metalu na świecie. Skand wykorzystywany jest do wzmacniania stopów aluminium w przemyśle lotniczym i zbrojeniowym. Minnesocka spółka Niron Magnetics dostanie 150 mln dolarów na produkcję magnesów niewymagających pierwiastków ziem rzadkich, a firma Strategic Bauxite otrzyma 85,5 mln dolarów w formie objęcia udziałów kapitałowych. Bank Eksportowo-Importowy USA przyznał dodatkowo 58 mln dolarów finansowania trzem innym spółkom surowcowym – Westwater Resources, Global Advanced Metals oraz 5E Advanced Materials.
Rząd federalny zastrzegł sobie w części umów pierwszeństwo zakupu wyprodukowanych materiałów.
Kolejna odsłona strategii, którą Waszyngton stosuje od roku
Administracja poinformowała, że od początku swojej działalności zawarła już około 160 umów dotyczących minerałów strategicznych. Ogłoszenia z 7 sierpnia wpisują się więc w model, który Waszyngton stosuje konsekwentnie od ponad roku. W październiku 2025 roku Departament Energii zrestrukturyzował wielomiliardową pożyczkę dla Lithium Americas, obejmując w zamian – poprzez warranty wykonywalne po cenie 0,01 dolara za akcję – 5% udziałów w spółce oraz odrębny 5-procentowy udział ekonomiczny w joint venture Thacker Pass. Wcześniejsze zaangażowanie kapitałowe Pentagonu w spółkę MP Materials ustanowiło wzorzec, według którego rząd federalny nie tylko dotuje, ale wprost obejmuje udziały w strategicznych łańcuchach dostaw.
Obok inwestycji przemysłowych administracja przeznaczyła 180 mln dolarów na kształcenie kadr dla sektora górniczego. Departament Energii przekaże 100 mln dolarów czternastu szkołom górniczym, a Departament Wojny ponad 80 mln dolarów trzem uczelniom – Colorado School of Mines, South Dakota School of Mines oraz Johns Hopkins University – na programy szkoleniowe i centra innowacji technologicznych.
Inne ograniczenie niż to na rynku magazynów energii
Ogłoszone finansowanie koncentruje się wyłącznie na jednym ogniwie łańcucha dostaw – produkcji materiałów i ogniw baterii na terenie USA. Nie dotyczy natomiast infrastruktury sieciowej, która w praktyce najczęściej opóźnia realizację projektów energetycznych i centrów danych. Zapotrzebowanie na baterie napędzane jest w dużej mierze przez rozbudowę centrów danych obsługujących obciążenia sztucznej inteligencji oraz przez systemy obronne – te same czynniki, które w ostatnich miesiącach napędzały rekordowe rundy finansowania w segmencie magazynowania energii, w tym niedawną rundę serii C Antory Energy.
Dla europejskiego, w tym polskiego rynku magazynów energii, znaczenie mają przede wszystkim skutki pośrednie: konkurencja o dostęp do materiałów katodowych i anodowych między rynkiem amerykańskim, chińskim i europejskim może w kolejnych latach wpływać na ceny i dostępność komponentów wykorzystywanych w projektach BESS realizowanych także w Polsce.
