Pierwszy weekend czerwca przyniósł konkretne sygnały z rynku magazynowania energii. Arabia Saudyjska uruchomiła największy na świecie system BESS (2,5 GW), Estonia i Łotwa budują największy prywatny projekt w regionie Bałtyku (490 MWh), a EBRD dofinansowuje 254 MWh w Rumunii. W tle – Europa rozpoczyna kluczowe rozmowy o finansowaniu transformacji, a giganci tacy jak Sungrow i Huawei przygotowują się do walki o rynek.
- Saudyjski gigant. 2,5 GW grid-forming BESS z ogniwami BYD
- Przełom nad Bałtykiem: Sunly i Rolls-Royce ruszają z 490 MWh na Łotwie
- 254 MWh w Rumunii. EBRD i R.Power udowadniają, że merchant BESS ma sens
- Dlaczego u nas model merchant wciąż raczkuje?
- Europa negocjuje budżet, a Chiny przyspieszają
- Polska – recykling i magazyny. Hub bateryjny wreszcie rusza?
Saudyjski gigant. 2,5 GW grid-forming BESS z ogniwami BYD
Saudi Energy (SE) ogłosiło 6 czerwca pomyślne uruchomienie największego na świecie sieciowego systemu magazynowania energii (BESS) o łącznej mocy zainstalowanej 2,5 GW. To kluczowy element transformacji saudyjskiego systemu elektroenergetycznego w kierunku OZE i neutralności klimatycznej.
Projekt jest częścią programu SEC Phase III i obejmuje pięć lokalizacji w kluczowych regionach: Riyadhu, Rabigh, Dawadmi, Al Jouf i Qassim. W każdej z lokalizacji wykorzystano zaawansowane baterie LFP od chińskiego BYD. Systemy te, znane ze swojej bezpiecznej chemii i długiej żywotności (ponad 8 000 cykli), są idealnym rozwiązaniem do magazynowania nadwyżek energii z dynamicznie rozwijających się w Królestwie farm słonecznych.
Projekt jest również pierwszym tak dużym wdrożeniem technologii grid-forming na tak masową skalę (ponad 2 000 jednostek PCS). Oznacza to, że baterie nie tylko reagują na zmiany częstotliwości w sieci (grid-following), ale same potrafią ustalać jej parametry, zapewniając bezwładność i stabilność – cechy niezbędne przy odchodzeniu od tradycyjnych, ciężkich generatorów gazowych.
Przełom nad Bałtykiem: Sunly i Rolls-Royce ruszają z 490 MWh na Łotwie
Tymczasem w Europie, estoński deweloper Sunly podpisał 4 czerwca kontrakt z brytyjskim Rolls-Royce na budowę czterech wielkoskalowych systemów BESS na Łotwie o łącznej pojemności 490 MWh. To największy prywatny projekt magazynowania energii w krajach bałtyckich.
Rolls-Royce dostarczy swoje systemy mtu EnergyPack wraz z oprogramowaniem mtu EnergetIQ. Co więcej, obie firmy podpisały już memorandum w sprawie realizacji kolejnego projektu o mocy 300 MWh w Estonii. Inwestycja, która ma ruszyć w 2027 roku, jest doskonałym przykładem na to, że region dynamicznie nadrabia zaległości w zakresie elastyczności sieci. Jest to niezbędne dla dalszej integracji lądowej energetyki wiatrowej, w którą intensywnie inwestują Estonia, Łotwa i Litwa. Projekt pokazuje też, że kapitał prywatny jest gotów finansować duże projekty BESS w formule merchant, bez państwowego parasola.
254 MWh w Rumunii. EBRD i R.Power udowadniają, że merchant BESS ma sens
Po sukcesie Sunly, 5 czerwca Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBRD) ogłosił finansowanie w wysokości 44 mln euro dla projektu Scornicești rozwijanego przez polski R.Power we współpracy z Eiffel Investment Group. BESS o mocy 127 MW i pojemności 254 MWh będzie działać w modelu merchant, generując przychody z usług bilansujących i arbitrażu.
To trzeci duży projekt R.Power po kontraktach z Axpo w Polsce (300 MW/1200 MWh) i EBRD w Rumunii – portfel dewelopera przekracza już 10 GW na całym świecie. Dla regionu to ważny sygnał: banki międzynarodowe są gotowe finansować projekty BESS oparte wyłącznie na przychodach rynkowych, bez długoterminowych kontraktów z państwowym operatorem. To obniża barierę wejścia i może przyspieszyć rozwój rynku w całej Europie Środkowo-Wschodniej.
Dlaczego u nas model merchant wciąż raczkuje?
W Polsce projekty BESS w modelu merchant napotykają na większe bariery niż w Rumunii czy krajach bałtyckich. Po pierwsze, wysokie opłaty sieciowe (tzw. opłaty za przyłączenie oraz opłaty za korzystanie ze stałych i zmiennych składników sieci) istotnie obniżają rentowność projektów opartych wyłącznie na arbitrażu cenowym i usługach bilansujących. Po drugie, do niedawna magazyny energii podlegały podwójnemu opodatkowaniu – jako odbiorcy i jako wytwórcy energii. Dopiero zmiany wprowadzone w 2026 roku zaczynają cywilizować ten obszar. Po trzecie, funkcjonujący w Polsce rynek mocy, z 17-letnimi kontraktami, kusi stabilnością, ale paradoksalnie hamuje rozwój modeli merchant – inwestorzy wolą zabezpieczyć długoterminowy strumień przychodów niż rywalizować na zmiennym rynku. Dlatego projekty czysto rynkowe, takie jak rumuńska inwestycja R.Power, są wciąż w Polsce rzadkością, choć – jak pokazuje przykład R.Power i innych – powoli się pojawiają.
Europa negocjuje budżet, a Chiny przyspieszają
W tle tych inwestycji toczą się dwie ważniejsze rozgrywki. W Brukseli trwają negocjacje nad budżetem UE na lata 2028-2034. Z najnowszych założeń wynika, że na OZE, sieci i magazyny popłyną rekordowe środki – ale ostateczny kształt funduszy nie jest jeszcze przesądzony. Tymczasem w Chinach spółka zależna Sungrow, Huawei, uruchomiła nowy, zrobotyzowany zakład produkcji falowników i systemów BESS o rocznej wydajności 20 GW, dodatkowo umacniając swoją dominację w globalnym łańcuchu dostaw.
Polska – recykling i magazyny. Hub bateryjny wreszcie rusza?
Polska pozostaje największym w Europie producentem baterii litowo-jonowych (LG Energy Solution we Wrocławiu – 86 GWh rocznie, z planem rozbudowy do 115 GWh). Francuskie władze lokalne potwierdziły budowę zakładu recyklingu LG Energy Solution wraz z Derichebourg, który od 2027 roku będzie przetwarzać ponad 20 000 ton rocznie złomu bateryjnego z polskiej fabryki.
Statkraft rozwija projekty BESS o łącznej mocy ok. 700 MW, a Green Capital i R.Power kontynuują swoje inwestycje. Polska, by nie pozostać w tyle, musi przejść od aspiracji do realizacji – zwłaszcza w segmencie recyklingu i magazynów wielkoskalowych.
Pierwszy weekend czerwca 2026 nie pozostawia złudzeń: świat BESS wchodzi w fazę industrializacji, w której technologia (grid-forming), skala (2,5 GW w Arabii Saudyjskiej) i nowe modele finansowania (merchant BESS) idą w parze. Polska, by nie pozostać w tyle, musi przejść od aspiracji do realizacji – zwłaszcza w segmencie recyklingu i magazynów wielkoskalowych.
Artykuł powstał na podstawie doniesień z 6-8 czerwca 2026 roku, w tym komunikatów Saudi Energy, Sunly, Rolls-Royce, EBRD oraz analiz rynkowych.*
